हिम साम्माङको कथा (ईमानसिं चेम्जोङ लिखित)

(१) जस्तो जूनको ज्योतिले रात सुहाउँछ र घामको ज्योतिले दिन सुहाउँछ, त्यस्तै मानिसको सृष्टिले आकाश पाताल सुहाएको छ। सारा सृष्टि नै सुहाएको छ। मानिसबिना केही पनि सुहाउँदैन भनी भगवान् परमात्मा तागेरा निङ्वाफुमाले मानिस जातिलाई प्यारो गरी उनीहरूलाई पालनपोक्षण गर्न र फुलाई फलाई बढाउनलाई विवेक दिनुभयो।

(२) त्यतिले मात्र हुँदैन भनेर सर्वव्यापी परमात्मा तागेरा निङ्वाफुमाले मानिस वंशलाई रक्षा गर्न र बचाइराख्नुका लागि आशिष दिई खावेसो थाःक्फुत् माङ् नामक आत्मालाई मानिस जातिको घरद्वार रुङ्नु, हेर्नु र राम्रो रक्षा गर्नु भनी खटाई पठाउनुभयो।

(३) सर्वव्यापी परमात्मा तागेरा निङ्वाफुमाको वचन सुनी ग्रहण गरी खावेसो थाःक्फुत् माङ् बुढो मानिसको रूप लिई मानिस जातिको उत्पत्ति स्थानदेखि मानिस जातिका घरघडेरीमा बास बस्छन्। उसको कर्त्तव्य भनेको मानिस जातिलाई फलिफाप गर्नु र असल तरिकाले बचाइराख्नु मात्र हो।

(४) पश्चिम घाम डुब्ने दिशापट्टिबाट मानिस जातिसँग आएर (नेपाल कान्तिपुरका) किराती राजाहरूका दलानमा बस्दा उनीहरूले उसलाई खातिर गरी श्रद्धा गरी धूप जलाई सत्कार गरे। त्यो घरदेवताले पनि यी राजाहरूलाई आशिष दिई भाग्य बढाई उनीहरूको नाउँ सुबास औधी बढाइदिए।

(५) त्यहाँदेखि खावेसो थाःक्फुत् माङ् माझ किरातका किराती (लिम्बू) राजाहरूका दलानमा बस्न जाँदा त्यहाँका राजाहरूले ठुलाठुला सुँगुरका पाठाले पूजा गरी उसको खातिर गरे। उसले पनि वहाँका राजाहरूलाई आशीर्वाद दिई नाउँ सुबास बढाइदिए।

(६) त्यहाँबाट खावेसो थाःक्फुत् माङ् घरदेवता, सगरमाथा, कन्चनजङ्गा पर्वतहरू घुम्दै पल्लो किरातको नेग्रादेनका किराती (लिम्बू) कन्दङ्वा राजाहरूका दलानमा बस्न जाँदा, वहाँका राजाहरूले पनि बडेबडे सुँगुरका पाठा बली गरी उसको खातिर गरे तर त्यो घरदेवता खावेसो थाःक्फुत् माङ्ले सुँगुरको पाठोको मासु सबै खाएको देखेर भूतप्रेत भनी खोर्सानी पोली खोर्सानीको धूप लगाई त्यहाँबाट खेद्ने कोसिस गरे। त्यसै बेला ती खावेसो थाःक्फुत् माङ् बोले। मलाई नखेद।

(७) अब उप्रान्त वाचा बाँधी भन्छु। हामी तिमी मिली मिली खाऊ। तिमीहरूले मेरो नाउँमा सुँगुरको पाठो चढाउनु। मचाहिँ सास मात्र खान्छु, तिमीहरूचाहिँ मासु खानू भनी वाचा गरे।

(८) त्यस दिनदेखि पल्लो किरातमा सुँगुरको पाठोले पूजा गर्न लागे।

(९) अघि यो चलन थिएन। परमात्मा निङ्वाफुमाको सेवा गर्न बिर्सिए।

(१०) तसर्थ ज्ञानी मानिसहरूले आफ्नो ज्ञानबुद्धिले राम्रो विचार गरेर ज्ञानको खानी निङ्वाफुमा ईश्वरलाई मात्र सेवाभक्ति गर्न थाले।